Tökum þetta til baka: Herferð til verndar villtum laxi (2024)
Á undanförnum árum hefur útbreiðsla opins sjókvíaeldis skapað verulega ógn við villta laxastofna. Ísland, eitt af síðustu vígjum Atlantshafslaxins, hefur ekki efni á að gera sömu mistök og önnur lönd hafa gert í laxeldi. Í ljósi þess hve brýnt málið er, ýttu Verndarsjóður villtra laxastofna (NASF) og samstarfsaðilar úr vör herferðinni „Tökum þetta til baka“ árið 2024, með það að markmiði að snúa við skaðlegum áhrifum slíkra veiðieldishátta og tryggja framtíð villta laxins.
Kjarni málsins
Sjókvíaeldi felur í sér að lax er alinn í stórum, niðurdýfðum kvíum í náttúrulegum vatnsföllum. Þótt þessi aðferð styðji við fjöldaframleiðslu, skapar hún nokkrar umhverfisáskoranir:
- Smitsjúkdómar: Eldislax er viðkvæmur fyrir sjúkdómum og sníkjudýrum, sem geta borist í villta stofna og dregið úr heilbrigði þeirra og lífslíkum.
- Erfðablöndun: Eldislax sem sleppur getur blandast villtum laxi, sem leiðir til erfðaþynningar og minni viðnámsþróttar í villtum stofnum.
- Umhverfisspjöll: Úrgangur frá eldisstöðvunum, þar á meðal ónýttur fóður og saur, safnast upp á hafsbotni og raskar lífríki sjávar.
Markmið herferðarinnar
Herferðin „Tökum þetta til baka“ leitast við að takast á við þessar áskoranir með fjölþættri nálgun:
- Barátta fyrir sjálfbærum aðferðum: NASF hvetur stjórnvöld og hagsmunaaðila iðnaðarins til að hverfa frá sjókvíaeldi. Ef Ísland ætlar að ala lax, bendir herferðin á sjálfbærari valkosti, á borð við landeldi og lokuð eldiskerfi. Þessar aðferðir draga úr umhverfisáhættu og vernda búsvæði villts lax.
- Vitundarvakning: Með því að fræða neytendur um vistfræðileg áhrif sjávarfangsvals þeirra, gerir herferðin einstaklingum kleift að styðja sjálfbæra fiskeldishætti.
- Vísindalegt samstarf: NASF vinnur með óháðum vísindamönnum að rannsóknum og veitir gagnreyndar tillögur að stefnubreytingum.
Hvatning til aðgerða
Herferðin „Tökum þetta til baka“ snýst um sameiginlegt átak. NASF hvetur einstaklinga til að:
- Skrifa undir undirskriftalistann: Styðja kröfuna um lagabreytingar til verndar villtum laxi með því að setja nafn þitt á undirskriftalistann sem beint er til Alþingis.
- Deila upplýsingum: Deildu upplýsingum um herferðina í þínu tengslaneti til að auka útbreiðslu hennar og áhrif.
- Taka upplýstar ákvarðanir: Veldu sjávarfang úr sjálfbærum uppruna til að draga úr eftirspurn eftir umhverfisskaðlegum eldisháttum.
Helstu tölur úr herferðinni
- 306 umsagnir, flestar andvígar sjókvíaeldi, sendar til Alþingis vegna síðasta framlagða fiskeldisfrumvarps
- 54.691 undirskrift á lista gegn sjókvíaeldi
- 3.300 Íslendingar mótmæltu á Austurvelli
- 111 áberandi einstaklingar skoruðu opinberlega á Alþingi að banna sjókvíaeldi
- Yfir 500.000 áhorf á eina færslu frá NASF, Patagonia og öðrum sem skoruðu á Alþingi að hlusta